علوم اجتماعی

 

                      

مسائل اجتماعی جامعه پدیده هایی اجتماعی هستند که در مسیر تحولات اجتماعی بر سر راه توسعه ، يعني بين وضعيت موجود و وضعيت مطلوب قرار مي گيرند و مانع تحقق اهداف و تهدید کننده ی ارزش ها و کمال مطلوب ها می شوندو در نتیجه مشکلاتی را برای جامعه به وجود می آورند که نیازمند حل و مرتفع نمودن است.  مسائل اجتماعی سه ویژگی اساسی     دارند : ۱. ذاتا اجتماعی هستند.۲.مستقیما از ساختار نظام اجتماعی سرچشمه می گیرند. ۳. از همان آغار پیدایش خواست واراده ی اجتماعی برای مقابله با خود را نیز پدید می آورند.

 این مسائل اجتماعی به عنوان پدیده های نا مطلوب اذهان نخبگان و افکار عمومی مردم را به خود مشغول میدارند. به طوری که نوعی وفاق و آمادگی جمعی برای مهار آنها پدید می آید و مقامات رسمی کشور را به چاره جویی و اقدام عملی در جهت اصلاح و رفع و یا پیشگیری از انها وا می دارد.

مسائل اجتماعی در همه ی جوامع، از بسيار ساده گرفته تا بسيار پيچيده وجود دارد ، اگرچه گاهي صورت ظاهري اين مسائل در جوامع مختلف شباهت هايي كم وبيش قابل توجه را به نمايش مي گذارند اما تمايزات ساختاري جوامع موجب مي شود كه اين مسائل به ظاهر مشابه به سرشتي كاملا متفاوت و متمايز داشته باشند. حتي در يك جامعه واحد نيز مسائل اجتماعي يگانه در مقاطع زماني متفاوت جلو ه ها و دلالت هايي كاملا متفاوت دارند كه مستقيما از ساختار نظام هنجاري مسلط سر چشمه مي گيرد. علاوه بر اين ، اموري كه در شرايط اجتماعي معين مسئله تلقي مي شوند ممكن است در شرايطي  ديگر مسئله اجتماعي محسوب نشوند. بنابراين مسائل اجتماعي اساسا به شرايط ساختاري و زمينه اي زندگي اجتماعي در هر جامعه معين و دوره هاي زماني معيني از تاريخ جامعه بستگي دارند.  مسائل اجتماعی به نوعی در بر گیرنده شکل هایی از رفتار منحرف (از قبیل جرم ، بزهكاري نوجوانان ،روسپیگری، بيماري هاي رواني ، اعتياد به مواد مخدر ، خود كشي و ...) و كشمكش هاي اجتماعي ( نظير تنش هاي قومي ، خشونت هاي خانگي ، در گيري هاي صنعتي و امثال آن ) هستند. به همين دليل دامنه مسائل اجتماعي تقريبا نا محدود است و مي تواند پديده هاي متنوع از استاندارد هاي كاهش يابنده ي سواد گرفته تا انحطاط اخلاق كاري را در بر گيرد ، همين نحو راه حل هاي پيشنهادي نيز كاملا متفاوت هستند، در مورد مسائل اجتماعي موجود در ايران نيز مي توان جواني جمعيت، اشتغال ، بيكاري ، آموزش وپرورش ، مهاجر تهاي روستايي ، گسترش شهر نشيني ، اعتياد،روسپيگري، افزايش فواصل طبقاتي ميان غني و فقير ، مشاركت  اجتماعي ، حقوق شهروندي ، ميل به خشونت در عرصه هاي فردي و اجتماعي ، فساد و تبعيض ، امنيت غذايي ،تعارض سنت و مدرنيته و ... را نام برد كه افراد و گرو هها به صورتي متفاوت در معرض اين مخاطرات قرار دارند كه طرح و شناسايي علمي آنها مستلزم وجود واحد اجتماعي مشخص ، اصحاب انديشه ، تعامل صحيح  و مناسب بين انديشمندان اجتماعي و اعضا واحد اجتماعي ذيربط و بالاخره وجود فضاي فكري و اجتماعي مناسب است.                                                                                       

زندگی روزمره ی زنان در متروی تهران

                 زندگی روزمره ی زنان در متروی تهران

3201838205_38b7cbd27c.jpg

چکیده:

در دنیای مبتنی بر تولید انبوه و مصر ف مدار امروز، اماکن پرتردد  نظیر مترو  نیز می توانند به منظور محلی برای عرضه ی کالاها   مورد استفاده قرار گیرند از این رو فزونی تولید و تقاضا به مصرف انبوه می انجامد و مصرف انبوه به گسترش مکان های عرضه ی کالاها منجر می گردد. بنابراین در این پژوهش ، به فعالیت فروشندگی زنان در واگن های زنانه متروی تهران پرداخته می شود.   از خلال حضور در مترو و فعالیت در آن، برای این دسته از زنان، زندگی روزمره شکل می گیرد و از این مجرا برای شان هویت تازه ای رقم می خورد. زندگی روزمره مبتنی بر انجام امور تکرار شونده؛ بدین معنا که زنان فروشنده هر روز از صبح تا شب و ایستگاه به ایستگاه  به فروشندگی و عرضه  کالاهای شان می پردازند و روز دیگر مجددا این کار  را از سر می گیرند و از خلال برخورداری از این زندگی روزمره، هویت جدید زن فروشنده بودن نیز برای شان بوجود می آید .

 در این پژوهش،  از روش مردم نگاری و از ابزارهای مشاهده، مصاحبه و گفتگو، برای گردآوری اطلاعات استفاده شده است.  گفتگوها با تعدادی از زنان فروشنده و زنان مسافر صورت گرفته است.  نتایج این پژوهش نشان می دهد که مصرفی شدن جامعه و فراوانی کالاها و محصولات مصرفی، برای مترو کارکردهای جدیدی ایجاد نموده است  از این رو، مترو به مثابه مکانی برای توزیع کالا ،شکل گیری زندگی روزمره و همچنین مکان هویت یابی برای دسته ای از زنان ، تلقی می شود. از سوی دیگر، جذابیت امر خرید برای بسیاری از زنان مسافر، عامل مهمی در تکوین و تثبیت حضور زنان فروشنده در مترو با وجود محدودیت ها و موانع موجود است.

ادامه نوشته

دختران فراری در دام اهداف نامشروع


امروزه با پیشرفت جوامع و پیچیدگی‌های آن، مشکلات و ناهنجاری‌های اجتماعی نیز به شیوه و شکل جدید نمود پیدا می‌کند. در کشور ما با توجه به معیارهای سنتی و دینی آن برخی ناهنجاری‌های اجتماعی بیشتر به چشم می‌آید و ارتکاب به آن از قبح بیشتری برخوردار است.

دختران فراری -زنان

یکی از این ناهنجاری‌ها فرار دختران نوجوان و جوان از خانه است. دختران فراری به دخترانی اطلاق می‌شود که به دلایل مختلف فردی، خانوادگی و اجتماعی برای رهایی از وضع موجود و دست‌یابی به خواسته‌ها و آرزوها در خارج از خانه فرار می‌کنند.

این پدیده از نظر خانواده‌های ایرانی به قدری زشت و شرم‌آور است که تا جایی که بتوانند این مسئله را از نزدیک‌ترین دوستان و بستگان نیز پنهان می‌کنند. زیرا دختران بسیار آسیب‌پذیرتر از پسران هستند و آثار و تبعات سوء فرار بر آنان بسیار بیشتر است. اقدام به فرار از خانه نوعی واکنش به شرایطی است که از نظر فرد نامساعد و غیرقابل تحمل است که با هدف دست‌یابی به آرزوها و برخی آزادی‌ها در محیط خارج از منزل صورت می‌گیرد. اینان آمال و آرزوهای خود را در خارج از خانه و یا حتی خارج از کشور جستجو می‌کنند اما راه دست‌یابی به این آرزوها فرسنگ‌ها با آنچه که در واقعیت‌هاست فاصله دارد. برخی از دختران برای اولین بار از منزل فرار می‌کنند و با تلاش مددکاران اجتماعی و آگاه شدن خانواده‌ها برای حل مشکل، دیگر این اتفاق تکرار نمی‌شود اما در برخی موارد دیده شده که دختران پس از بازگرداندن باز هم بارها از منزل می‌گریزند. لازم است ذکر شود که گرچه ممکن است دختری برای یک بار اقدام به فرار کند و دیگر این عمل را مرتکب نشود، اما به دلیل آزارهایی که در طول مدت فرار اعم از جنسی و غیره می‌بیند، اثرات سوء روانی بر وی باقی می‌ماند و در آینده ممکن است با مشکلات روانی مواجه شود.

ادامه نوشته

متقاضیان زیبایی کوچک می‌شوند


متاسفانه امروزه در جامعه ما به جای این که شخصیت و هویت افراد مطرح باشد، تعداد عمل‌های زیبایی که انجام داده و مارک لباسی که پوشیده مورد توجه قرار می‌گیرد. این مساله درواقع آسیب اجتماعی و یک مشکل فرهنگی است.

جراحی پلاستیک-عمل زیبایی

یکی از مسائلی که امروزه در شهرها و به ویژه شهرهای بزرگ با آن مواجه هستیم روند فزاینده جراحی‌های زیبایی است. این مساله به ویژه در دختران و زنان به چشم می‌خورد و این در حالی است که نباید به سادگی از کنار این قضیه عبور کرد و نیاز است در اینگونه موارد تحقیقات جامعه‌شناسی و آسیب‌شناسی انجام شود.

در سایر کشورها بیشتر آمار جراحی‌های پلاستیک به درمان مربوط می‌شود و در موارد ضروری پزشکان دست به این اقدام می‌زنند در حالی که در جامعه ما مشاهده می‌شود حتی کسانی که نیاز به جراحی پلاستیک ندارند، هزینه و وقت فراوانی صرف کرده و با هدف زیباتر شدن حاضرند زیر تیغ جراحی ‌بروند.

متاسفانه امروزه در جامعه ما به جای این که شخصیت و هویت افراد مطرح باشد، تعداد عمل‌های زیبایی که انجام داده و مارک لباسی که پوشیده مورد توجه قرار می‌گیرد. این مساله درواقع آسیب اجتماعی و یک مشکل فرهنگی است که نیازمند کار کارشناسی است. چنین مواردی از آنجا ریشه می‌گیرد که در کشور ما ظاهربینی چنان فراگیر شده که شخصیت افراد را از روی ظاهر آنها قضاوت می‌کنند بنابراین خواهان این می‌شوند که زیباتر و به روزتر به چشم بیایند.

حتی در مواردی دیده می‌شود که افراد برای تامین هزینه‌های چنین عملی مجبورند زیر بار قرض و وام بروند یا با اعضای خانواده درگیری پیدا می‌کنند ولی باز هم حاضر نیستند از انجام عمل انصراف دهند.در حال حاضر جراحی‌های زیبایی هم یك مد اجتماعی شده است .

ادامه نوشته

ممنوعیت های رابطه زن و مرد

از جمله مضرات روابط ناسالم زن و مرد تهییج و تحریک جنسی است. کسانی که در ارتباطات خود بی بند و بار هستند میل جنسی در آن ها رو به فزونی می‌رود و از آنجا که میل جنسی یک میل تمام نشدنی است، هر روز سرکش‌تر می‌شود تا جایی که شاید به سختی بتوان آن را کنترل کرد.

دوستی دختر و پسر

آرامش و امنیت از جمله نعمت‌هایی است که خداوند به یک جامعه عطا می‌کند. سلامت روحی، جسمی و روانی افراد در سایه امنیت حفظ خواهد شد و در این محیط است که خلاقیت‌ها و استعدادها ظهور و بروز پیدا خواهد کرد. در محیطی که انسان‌ها بدون هیچ قید و بندی با جنس مخالف خود ارتباط برقرار می‌کنند، به مرور بستر و زمینه بی‌بندوباری و رهایی از قید و بندها را فراهم می‌کند و در دراز مدت موجب بی هویتی و تضاد شخصیتی در زنان و مردان خواهد شد. تاکید اسلام به رعایت حجاب و عفاف تنها متوجه زن‌ها نیست بلکه پوشاندن چشم از نامحرم نیز از جمله توصیه های دین اسلام به مرد است. بنابراین هر قدر سطح اخلاق و ارزش‌های اخلاقی یک جامعه رو به کاهش باشد، بر روابط زن و مرد نیز تأثیرگذار خواهد بود و این روابط شکل زننده و نامناسبی به خود می‌گیرد.

از جمله مضرات روابط ناسالم زن و مرد تهییج و تحریک جنسی است. کسانی که در ارتباطات خود بی بند و بار هستند میل جنسی رو به فزونی می‌رود و از آنجا که میل جنسی یک میل تمام نشدنی است، هر روز سرکش‌تر می‌شود تا جایی که شاید به سختی بتوان آن را کنترل کرد. نمونه بارز این ادعا فرهنگ غربی است که زن و مرد بدون هیچ قید و بندی با هم ارتباط دارند و این ارتباط بدون چارچوب نه تنها میل و ولع جنسی را در افراد کاهش نداده بلکه موجب شده تمنیات جنسی هر روز شکل تازه‌تر و جدیدتری به خود بگیرد.

ادامه نوشته

جایگاه فیس بوک در میان دانشجویان


آنچه مورد نظر این نوشتار است، میزان استفاده دانشجویان از شبکه های اجتماعی همچون فیس بوک است.


فیس بوک

شبكه‌های اجتماعی نظیر فیس‏بوك و تویتر در پایان دهه اول از قرن بیست و یكم، به گونه ای خاص موجب ایجاد تغییر در راه‌های برقراری ارتباط بین انسانها شده اند. به گفته متخصصان علوم ارتباطات، شبكه‌های اجتماعی بیش از آنچه هر یک از ما تصور کنیم، موجب کاهش رابطه‌های چهره به چهره شده اند. اکنون فیس‏بوک سرشناس‏ترین شبکه اجتماعی اینترنتی است که با وجود فیلتر بودن، استقبال از آن رو به افزایش است. این شبکه اجتماعی بیش از 500 میلیون نفر را به عضویت دارد که به این ترتیب سومین منطقه پرجمعیت جهان به محسوب می شود  و به طور متوسط در هر ثانیه، هشت کاربر جدید به عضویت این سایت در می آیند. در این میان، دانشجویان که به طور معمول قشر جوان جامعه را تشکیل می‏دهند یکی از مخاطبان اصلی شبکه‏های اجتماعی هستند که به دلیل برخورداری از سواد رسانه‏ای بیشتر و آشنایی با فناوری‏های رسانه‏ای، بیشتر از سایر اقشار جامعه از فیس‏بوک استفاده می‏کنند. البته دلیل استفاده دانشجویان از شبکه اجتماعی همچون فیس بوک، می تواند دلایل متعددی داشته باشد که در این نوشتار به برخی از آنها اشاره می کنیم.

 

ادامه نوشته

تأملی بر پیامد شهرنشینی بر ارتباطات اجتماعی و انسانی

 

416969-xs.jpg

 

 

 شهرنشینی تمام عرصه های زندگی انسان از جمله روابط انسانی و تعاملات متقابل اجتماعی را تحت تأثیر قرار داده است. این فرایند نوعی تغییر و دگرگونی اجتماعی محسوب می گردد. و با نوعی عقلانیت، حسابگری، دقت و نظم در ارتباطات اجتماعی و انسانی روبرو است. رشد سریع جمعیت شهری، تراکم و افزایش آن منجربه پیامدهای آسیب زای ارتباطی و تعاملی گردیده است. مهاجرت، حاشینه نشینی  تغییر ارزشی، رسوم اخلاقی، آداب و رسوم و رفتارهای جمعیتی، بر آسیب های ارتباط گونه شهرنشینان اثر گذاشته است. فرایند شهرنشینی را گذار از ارتباطات سنتی به مدرن باید دانست. همچنین انتقال اشکال رفتاری و ارتباطی از نوع همبستگی میکانیکی به همبستگی ارگانیکی همراه با تقسیم کار پیچیده و تخصص گرایی، کاهش وجدان جمعی و بروز آنومی و انحرافات اجتماعی ناشی از این پیامد است. زندگی شهری بر افزایش از خودبیگانگی، دلزدگی و اقتصاد پولی  در ارتباطات انسانی اثر گذاراست. شهرنشینی به لحاظ اجتماعی و فرهنگی ناهمگون و با افت تحلیل روابط صمیمی خویشاوندی و همسایگی و از هم گسیختگی روبرو است. بسط این مسأله دیدگاه  انسان از بیرون هدایت شده ، تقلیدگر و مصرفی را درتمام عرصه های زندگی بوجودآورده است. فرایند شهرنشینی، به انشقاق  ارتباطی خانواده و تمایزهای نقشی و تعاملات و ارتباطات محدود شده همراه با گسست ارتباط بین نسلی، بروز تفاوت ها و گرایشات رفتاری و ارتباطی، کشمکش نسلی و تفاوت جنسی و ارتباطاتی، آسیب خشونت خانوادگی و... همسوءبوده است. بی اعتمادی که ناشی از رشد فردگرایی و منافع شخصی در ارتباطات بین افراد جامعه شهری بروز پیدا می کند بر افول سرمایه اجتماعی کمک کرده است و موجب اختلالات رابطه ای و پیامدهای متنوعی آن شده است.
کلید واژه:
آسیب اجتماعی- اختلالات ارتباطی  - ارتباطات انسانی و اجتماعی- افول سرمایه اجتماعی-  شهرنشینی

 

ادامه نوشته

مقاله جامعه شناسی

موضوع تحقیق : بررسی نقش رسانه های جمعی(با تاکید بر تلویزیون) در الگو پذیری و رفتار کودکان

 نام و نام خانوادگی : مهرداد کریمیان

استاد راهنما : آقای مهدی عامری

كودكان ما امروزه در خانه اي پا به دنيا می‌گذارند كه تلويزيون در آن به طور ميانگين هفت تا هشت ساعت در روز روشن است. حالا ديگر بيش از آنكه از مادربزرگها داستان و از پدربزرگها خاطره بشنويم اين تلويزيون است كه داستانهاي مربوط به انسانها، زندگي و ارزشهاي آن را براي ما بيان می‌كند.

تلويزيون، امروزه به عنوان عمومي ترين و پرمخاطب ترين رسانه جمعي، سهم عمده اي در آموزش و تأثيرگذاري مستقيم و غير مستقيم بر فرهنگ و روح و روان جمعي دارد.

تاثير پذيري اكثريت خاموش جامعه از تلويزيون و برنامه‌هاي ماهواره اي تلويزيوني بسياري از اوقات كشورهاي  جهان سوم را با بحران فرهنگي روبرو كرده است.

تلويزيون هر روز بر ما تسلط بيشتري می‌يابد و ما بايستي نگران آثار مخرب برنامه‌هاي تلويزيوني براي كودكان و خانواده‌هاي خود باشيم. اين حق ماست و می‌بايستي عكس العمل نشان دهيم. اگر چه تلويزيون في نفسه مطرود نيست اما برنامه‌هاي تلويزيوني در مجموع زيانبار بوده اند. در غرب به نوعي و در شرق به شكلي ديگر خطر برنامه‌هاي مخرب و منحط تلويزيوني احساس مي‌شود.

ما بدبختانه فرزندانمان را با تلويزيون تربيت می‌كنيم وقتي می‌خواهيم آنان را ساكت كنيم براي آنان تلويزيون روشن می‌كنيم و يا آنان را به تماشاي برنامه‌هايي كه خودمان هم نمي دانيم چه هستند دعوت می‌كنيم. خودمان هم متاسفانه عادت كرده ايم به آنچه پخش می‌شود فقط خيره شويم و نگاه كنيم. بشر با توليد نيازمند به شناخت دنياي اطراف خود است و انتقال فرهنگ و روحيه مدني می‌تواند به صورتي سالم و سازنده انجام گيرد اما به نظر می‌رسد تلويزيون يك مانع اصلي بر سر راه رسيدن به دنياي بهتر است پس ما بايستي از آثار سوء اين جعبه جادويي آگاه شويم و در ارتباط با تلويزيون مسؤوليت خود را بپذيريم.

 

رشته: علوم سیاسی

 موضوع: شکاف نسلها

اعتیاد پژوهی

 استاد : جناب آقای عامری

پژوهشگر: آزاده عبدی

مقدمه

 از گذشته بسیار دور معمولا اختلاف نظر و تنازع بین دو نسل وجود داشته و این اختلاف از قرن بیستم به بعد با توجه به تحولات سریع جوامع نسلی نمایان تر شده است. به طور خلاصه می توان گفت: کودک پس از تولد از طرق مختلف (مانند نهاد خانواده , مدرسه, نهادهای مذهبی, دوستان) اجتماعی می شود و در مرحله پیشرفته تر نهادهای سیاسی, عهده دار اجتماعی جوانان هستند. در واقع این نهادها به مرور زمان به جوانان می آموزند که چگونه رفتار , فکر و قضاوت کنند. چه چیزهایی را ارزشمند بیابند و... به عبارت دیگر فرهنگ جامعه از طریق این نهادها به جوانان منتقل می شود و آنان نیز این فرهنگ را درونی می نمایند و در مراحل دیگر عهده دار انتقال آن به نسل های بعدی می شوند . با وجود این مسئله  فوق منجر به این  نمی شود که فرزندان و نسل جدید کامل مثل قبل شوند زیرا: اولا در میان نسل گرایش ها و سلایق و افکار مختلف وجود دارد , ثانیا نسل پیشین نیز خود در حال تغییرو تحول است . به عبارت دیگر به تعبیر ((باتامور)) می توان گفت که جامعه پذیری هرگز کامل نیست نسلهای جدید تمامی رفتارهای نسل پیشین را به طور کامل تکرار نمی کنند. بلکه این تکرار همراه  با انتقاد یا رد برخی  از جنبه های سنتی و یا نو آوری همراه است. چون نظام اجتماعی ایران یک جامعه در حال گذر می باشد این امر باعث تغییر نهاد های اجتماعی , فرهنگی و موجب بروز رفتارهای متفاوت بین دو نسل می گردد که از این امر تحت عنوان شکاف نسلی یاد می کند . در واقع نسل جوان امروز و کار آوران فردای جامعه , بیش از هر زمان دیگر مورد توجه  نهادها , دولت ها و آحاد جامعه قرار گرفته است در واقع در جهان امروز با ظهور مدرنیته و توسط فن آوری و گسترش شهر نشینی و  صنعتی شدن , تحولاتی رخ داد که باعث شکل گیری دوره جوانی به گونه ای خاص و متمایز از گذشته گردید.

 نسل حاظر جوانان , سادگی و به روشنی قابل تعریف نیست و نیاز به پژوهشها  و برنامه ریزیهای دقیق دارد  و در واقع هر گونه برنامه ریزی که در این زمینه صورت می گیرد باید به تقویت ارتباط مناسب و مکمل بین نسل گذشته و نسل جوان بینجامد و شکاف و فاصله بین آنان را کاهش دهد.