دانشجو :مريم سعيدي

استاد راهنما :عامري

كاروزي۲

مقدمه

اعتیاد نه تنها آسیبی اجتماعی، بلکه سیاسی، اقتصادی و حتی در روابط بین‏الملل دارای بعدی استراتژیک است. اعتیاد اگر از یک منظر معضلی فردی – روانی است، از منظری دیگر یک مساله اجتماعی است. اگر در دید امنیتی – انتظامی جرم است و قابل پیگیری، از دید روانشناسان و جامعه‏شناسان آسیبی است در خور ریشه یابی و ترمیم. در دیدگاه کلان اعتیاد به مواد مخدر و شیوع روزافزون آن در جوامع مختلف حاصل پدیده مهم قاچاق مواد مخدر است که امروز از اقلام بزرگ تجارت جهانی به حساب می‏آید. در بعد فرهنگی اگر اعتیاد ریشه در مشکلات روانی و معضلات اجتماعی دارد، اما از سویی به مجموعه سیاست‏های فرهنگی جهانی هم مربوط می‏شود که در روابط سلطه جویانه میان جهان پیشرفته و جهان سوم معنی می‏شود. اگر می‏بینم که با همه تلاش‏های گسترده‏ای که در سطوح ملی، منطقه‏ای و بین‏المللی برای مبارزه با اعتیاد صورت می‏گیرد، مساله اعتیاد همچنان مساله مهم و پدیده پلید و زشتی در جوامع بشری است و جهان سوم را گرفتار معضلاتی بزرگ در جامعه، اقتصاد، نیروی انسانی و… کرده است، به جهت ابعاد چندگانه و پیچیدگی پدیده اعتیاد است که هر نوع مبارزه موثر و واقعی با آن را دچار بن بست می‏سازد.

افزایش سرسام آور مصرف مواد مخدر در جهان و قاچاق روز افزون این مواد پیامدهای وحشتناکی خواهد داشت که مستقیما نسل جوان و بشریت را تهدید می‌کند. گسترش شبکه قاچاق بین‌المللی و دام اعتیاد ، میلیون‌ها نفر جوان را به فساد و کام مرگ می‌کشاند و سوداگران مرگ را به ثروت و قدرت می‌رساند. اعتیاد یک مسئله بزرگ بهداشتی و بلایی اجتماعی و دارای جنبه‌های متعدد اقتصادی، سیاسی ، فرهنگی ، روانی ، اخلاقی و حقوقی است. از اینرو آگاهی خانواده‌ها درباره سرانجام نکبت‌بار اعتیاد در پیشگیری و مهار آن کمکی موثر به ‌شمار می‌آید.

اعتیاد یک بیماری روانی، اجتماعی و اقتصادی است که از مصرف غیرطبیعی و غیرمجاز برخی مواد مانند الکل، تریاک، حشیش و... ناشی می‌شود و باعث وابستگی روانی یا فیزیولوژیک فرد مبتلا (معتاد) به این مواد می‌شود و در عملکرد جسمی، روانی و اجتماعی وی تأثیرات نامطلوب بر جای می‌گذارد. بررسی پدیده اعتیاد در قالب علوم پزشکی، روان‌شناسی و جامعه‌شناسی صورت می‌گیرد. از سال ۱۹۶۴ میلادی، سازمان بهداشت جهانی استفاده از عبارت وابستگی دارویی یا وابستگی به دارو را به جای اصطلاح اعتیاد توصیه نموده‌است، اما استفاده از اصطلاح اعتیاد هنوز رایج است.